![]() | |
Math | dinas ![]() |
---|---|
Poblogaeth | 50,745 ![]() |
Cylchfa amser | UTC+2 ![]() |
Gefeilldref/i | Orăștie ![]() |
Daearyddiaeth | |
Sir | Jerash Governorate ![]() |
Gwlad | ![]() |
Arwynebedd | 410 km² ![]() |
Uwch y môr | 600 ±1 metr ![]() |
Cyfesurynnau | 32.2723°N 35.8914°E ![]() |
![]() | |
Statws treftadaeth | Tentative World Heritage Site ![]() |
Manylion | |
Mae Jerash (Arabeg: جرش; Hen Groeg: Γέρασα; sillafiadau eraill: Jerash, Jerasz, Jarash, yr hen Geraz neu Geras a enwir yn y Beibl) yn ddinas yn yr Iorddonen, ac yn dref weinyddol Ardal Lywodraethol Jerash (muhafazy Jerash) sef y gofernad lleol. Mae wedi ei leoli tua 50 km i'r gogledd o'r brifddinas, Amman. Poblogaidd yn ddinas yn 2015 oedd 50,745,[1]
Mae'n adnabyddus am ei gwyliau diwylliannol a chelfyddydol blynyddol a gynhalir ym mis Gorffennaf sy'n denu artistiaid o bob cwr o'r byd.
Yn ôl pob tebyg, fe'i sefydlwyd yn y bedwaredd ganrif CC gan Alecsander Fawr neu ei Perdikkas cyffredinol. Rhoddir rhai ffynonellau hefyd gan y 3g CC (gan Ptolemi II Philadelphus) neu'r 2g CC (gan Antiochus IV Epiphanes) [troednodyn angenrheidiol]. Ar ddiwedd yr 2g CC, a gafodd ei garcharu gan y Maccabees i Jiwda, yn 63 CC, cafodd ei feddiannu gan fyddin Rufeinig Pompey. Ffynnodd y ddinas yn ystod teyrnasiad yr Ymerawdwr Trajan]] (2g). Daeth oddi yno, ymysg eraill - yr athronydd Pythagorean Nikomachos o Gerazy. Yn y 6g, codwyd o leiaf 7 eglwys yn y ddinas yn ystod rheol Ymerodraeth Fysantaidd Justinian. Yn 614, gorchfygwyd Gerasa gan Sasanidzi, ac yn 636 gan yr Arabiaid. Yn 749, dinistriwyd y ddinas gan ddaeargryn. Darganfuwyd yr adfeilion yn 1806 gan Ulrich Seetzen.
Mae'r safle archeolegol yn cynnwys adfeilion un o'r dinasoedd Rhufeinig a gadwyd orau o'r cyfnod hynafiaeth. Mae'r henebion pwysicaf yn cynnwys:
Theatr Rufeinig (gogledd) a adeiladwyd yn 165, estyniad yn 235, ac ar ôl hynny gallai'r gynulleidfa dderbyn 1 600 o bobl (wal wedi'i hail-adeiladu'n rhannol yn y proscenium)
hipodrôm (maes rasio ceffylau) o'r metr cyntaf i'r drydedd ganrif, 244x50 metr, y gallai ei gynulleidfa gynnwys 15,000 o bobl. Ar ôl i'r ddinas gael ei chymryd drosodd gan Sasanidów, fe'i defnyddiwyd fel arena polo
cyfadeilad o faddonau Rhufeinig a adeiladwyd ar droad yr ail a'r drydedd ganrif. Nodir y fforwm yn y Beibl, Mc 5:1; Luc 8:26 [3] nimfeum (tua 191) - ffynnon gyhoeddus wedi'i haddurno'n gyfoethog, gyda siâp hemisfferig a chilfachau addurnol, lle mae'n debyg bod cerfluniau unwaith. O'r rhan hanner crwn ganolog, rhedodd dŵr i lawr i'r basn siâp cragen isod. Amgaewyd rhan isaf y ffynnon mewn marmor
Mae economi Jerash yn dibynnu'n drwm ar fasnach a thwristaieth. Mae'r ddinas hefyd yn ffynhonell cyfran o weithlu addysgiedig a sgil uchel yr Iorddonen. Mae lleoliad y ddinas, sydd hanner awr o bellter o dri o ddinasoedd fwyaf y wlad, (Amman, Zarqa ac Irbid), yn gwneud Jeresh yn ganolfan busnes boblogaidd.
Ceir dau brifysgol yn Jerash: Prifysgol Breifat Jerash, a Phrifysgol Philadelphia.[4]