Barbuda | |||
øy | |||
Land | ![]() | ||
---|---|---|---|
Del av | Leewardøyane, Dei små Antillane, Windwardøyane | ||
Stad | Karibia | ||
Areal | 160,6 km² | ||
Folketal | 1 810 (2011[1]) | ||
![]() Barbuda 17°36′59″N 61°48′03″W / 17.6165°N 61.8008°W | |||
Wikimedia Commons: Barbuda |
Barbuda er ei øy i Karibia og ein del av øystaten Antigua og Barbuda. Barbuda ligg 40 km nord for Antigua. Den største byen er Codrington. Ved folketeljinga i 2011 hadde Barbuda 1810 innbygjarar.[1] Øya blei hardt råka av orkanen Irma i 2017, og dei fleste innbyggjarane evakuerte.
Barbuda er ei flat kalksteinsøy av korallopphav. Den høgaste delen ligg rundt 40 moh. og er kjend som Highlands. Øya har eit rikt plante- og dyreliv og er kjend for korallrev og fine strender.[2] Namnet «Barbuda» kjem frå spansk og tyder 'skjeggete'.[3]
Tainofolk kalla siboney eller guanahuatebey var eit førkeramisk jeger- og samlarfolk som budde på Barbuda i steinalderen.[4][5][6] Øya bli seinare folkesett av arawakar, rundt byrjinga av vestleg tidsrekning.[4]
Karibar hadde truleg teke kontroll over øya då Christopher Columbus kom til området på si andre reise til Amerika i 1493.[4] Dei utgjorde eit trugsmål mot europearar til 1700-talet, men tidlege spanske busetjingar blei følgde av franske og engelske. Øya blei annektert av Storbritannia i 1628.[7]
I 1685 blei Barbuda leigd ut til brørne John og Christopher Codrington, som grunnla byen Codrington. Codrington-familien styrte øya som ein slags føydalstat i over 200 år.[7] Dei produserte matvarer og transporterte slavar til å arbeida på sukkerplantasjane sine på Antigua. Det blei sendt ut slavar frå Barbuda, mest til Antigua, men også til Leeward- og Windwardøyene og til dei amerikanske Sørstatane. Frå 1740-talet fann det stad fleire slaveopprør i Codrington. Då slaveriet blei oppheva i Det britiske imperiet var ikkje Barbuda nemnd. Gjennom eit opprør frå 1834 til 1835 frigjorde då slavane der seg sjølv.[4]
1. november 1981 fekk Antigua og Barbuda sjølvstende frå Storbritannia, men blei verande medlem av Det britiske samveldet. Eit sjølvstendeparti på øya, Barbuda Independence Movement, stilte til val i 1989, men fekk ikkje nok røyster til å sitja i parlamentet.
I september 2017 råka orkanen Irma øya, og raserte 95 % av bygningane og infrastrukturen på øya. Etterpå blei nesten alle innbyggjarane på øya evakuerte til Antigua, som hadde mindre skade.[8] Berre rundt 100 menneske blei verande.[9]