Gemara (hebrejski: גמרא) predstavlja ključni dio Talmuda, koji je jedan od osnovnih tekstova rabinjskog judaizma. Zajedno sa Mišnaom, koja sadrži rabinske zakone i predaje, Gemara komentariše i elaborira Mišnine zapise. Postoje dvije verzije Gemare: Jeruzalemski Talmud, nastao u 4. veku u Palestini, i Vavilonski Talmud, završen oko 500. godine u Babilonu, koji je šire prihvaćen i detaljniji.

Istorija

Gemara je nastala kao usmena tradicija koja se prenosila kroz generacije, prije nego što je zapisana. Njen razvoj počinje nakon finalizacije Mišne, koju je uredio Jehuda Hanasi u 2. veku. Gemara detaljno razmatra i objašnjava Mišnu, dodajući priče (Agada), pravne rasprave i etičke diskurse.

Sadržaj i struktura

Gemara se sastoji od diskusija i komentara talmudskih učenjaka, poznatih kao Amoraim, koji su analizirali i tumačili Mišnu. Ove diskusije obuhvataju širok spektar tema, uključujući pravo, etiku, filozofiju, istoriju i svakodnevni život. Struktura Gemare prati šest redova (Sedarim) Mišne, koji su dalje podeljeni na traktate i poglavlja.

Značaj

Gemara predstavlja temelj judaističke pravne i moralne misli. Kroz nju se razvijala halaha (jevrejsko pravo), čiji su principi i dalje relevantni u savremenom judaizmu. Takođe, Gemara sadrži bogatstvo informacija o životu, kulturi i znanju Jevreja u periodu njene kompilacije.

Izdanja i studije

Najpoznatija izdanja Talmuda, uključujući i Gemaru, su Vilna izdanje Vavilonskog Talmuda i razne verzije Jeruzalemskog Talmuda. U moderno doba, studije Talmuda i Gemare dostupne su u elektronskom formatu, kao što su [Sefaria](https://www.sefaria.org) i drugi online resursi, što olakšava pristup ovim kompleksnim tekstovima.

Reference