Kirenaika amirligi arabcha: إمارة برقة Tugatilgan | |||||||||
| |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
Madhiya النشيد الوطني لإمارة برقة[1] | |||||||||
![]() | |||||||||
Poytaxti | Bingʻozi | ||||||||
Til(lar)i | Arabcha va aujila | ||||||||
Dini | Islom | ||||||||
Pul birligi | Misr funti | ||||||||
Rasmiy til | Arabcha | ||||||||
Boshqaruv shakli | Mutloq monarxiya | ||||||||
Sulola | Sanusiylar | ||||||||
Amir | |||||||||
- 1949—1951-yillar | Idris I | ||||||||
Britaniya rezidenti | |||||||||
- 1949—1951-yillar | Erik de Kandol | ||||||||
Tarix | |||||||||
- Mustaqillik | 1949-yil 1-mart | ||||||||
- Liviya Qirolligini tashkil qilish uchun Tripolitaniya va Fetssan-Gadames qoʻshildi | 1951-yil 24-dekabr | ||||||||
Kirenaika amirligi (arabcha: إمارة برقة) — 1949-yil 1-martda Buyuk Britaniya koʻmagida Muhammad Idris tomonidan eʼlon qilingan davlat. 1951-yil 24-dekabrda Liviyaning birlashishi va Muhammad Idrisning toj kiyishi bilan birga bekor qilindi[2].
1949-yil 1-martda Bing‘ozida bo‘lib o‘tgan “milliy konferensiya”da Muhammad Idris o‘zini Kirenaika amiri deb e’lon qildi[3]. Shu bilan birga, bayroq qabul qilindi - qora, oq yulduz va yarim oy - bu Tripolitaniya va Fetssanni ifodalovchi qizil va yashil chiziqlar qo‘shilishi bilan 1951-yildagi Liviya bayrog‘ining asosiga aylandi. Liviya qiroli Idris o‘zining shaxsiy qirollik shtandarti sifatida amirlik bayrog‘ini yuqori ko‘targichga oq toj qo‘shib saqlab qoldi[4].
Amirlikning Buyuk Britaniya tomonidan tan olinishi BMT Bosh Assambleyasining 1949-yil 21-noyabrda Fransiya va Buyuk Britaniyaning 1952-yil 1-yanvarga qadar Liviyaga mustaqillik berishga tayyorlanishi toʻgʻrisidagi rezolyutsiyani qabul qilgan pozitsiyasiga taʼsir qilmadi[3][5].
1951-yil 24-dekabrda Kirenaika, Tripolitaniya va Fetssan]]ni oʻz ichiga olgan Liviya Qirolligi tashkil etildi va 27-dekabrda amir Idris qirol Idris I taxtiga oʻtirdi. Kirenaika amirligi o‘z faoliyatini to‘xtatdi[6].
2012-yil 6-martda 1949-yil 1-martdagi voqealarni aks ettirgan shunga o‘xshash yig‘ilish Beng‘ozida Kirenaika uchun katta muxtoriyat va federalizm masalasini ko‘rib chiqdi. Qirol Idrisning qarindoshi Ahmad al-Sanusiy o‘zini o‘zi e’lon qilgan Kirenaika muvaqqat kengashining yetakchisi deb e’lon qilindi[7].