Abesouro coa corbícula chea de pole Abesouro a recoller pole dun mirasol Raíña de Bomus hortorum Os abesouros ,[ 1] ou abellóns ,[ 2] son insectos himenópteros apócritos apoideos da familia dos ápidos , subfamilia dos apinos , integrados no xénero Bombus ,[ 3] [ 4] o único actual da tribo dos bombinos .
Teñen o corpo peludo, e dunha cor semellante á das abellas para alertaren aos depredadores da súa perigosidade. Os abesouros teñen tamén ferrón mais non o acostuman utilizar.
Son insectos sociais , mais as súas colonias non adoitan ter numerosos individuos, moito menos cas das abellas (arredor duns 50) e aínda que fan mel , non a acumulan en tanta cantidade.
Só a femia, que será a fundadora dunha nova colonia na primavera , chega a pasar o inverno .
Son moi bos polinizadores de toda clase de plantas bravas e cultivadas. Deste xeito utilízanse, por exemplo, para polinizar tomates nos invernadoiros .
Poden voar con temperaturas máis baixas cás abellas e incluso coa chuvia , xa que teñen un mecanismo especial de control de temperatura do corpo.
Moitas especies de Bombus están en perigo de extinción e, con elas, as plantas que polinizan.
O xénero Bombus foi descrito en 1802 polo sacerdote católico e notábel entomólogo francés Pierre André Latreille , na súa obra Histoire naturelle générale et particulière des crustacés et insectes (14 vols., 1802-1805).
O nome científico Bombus está tirado do latín vulgar , derivado do grego antigo βόμβος bómbos , "abesouro".[ 5]
Ademais de polo nome actualmente válido, o xénero coñeceuse tamén polo sinonimo:[ 3]
Psithyrus Lepeletier, 1833 O xénero conta con máis de 250 especies, divididas en 38 subxéneros.[ 6] [ 7] [ 8]
As especies presentes en Europa son:[ 9]
Bombus alpinus Linnaeus, 1758
Bombus argillaceus Scopoli, 1763
Bombus armeniacus Radoszkowski, 1877
Bombus balteatus Dahlbom, 1832
Bombus barbutellus Kirby, 1802
Bombus bohemicus Seidl, 1838
Bombus brodmannicus Vogt, 1909
Bombus campestris Panzer, 1801
Bombus cingulatus Wahlberg, 1854
Bombus confusus Schenck, 1859
Bombus consobrinus Dahlbom, 1832
Bombus cullumanus Kirby, 1802
Bombus deuteronymus Schulz, 1906
Bombus distinguendus Morawitz, 1869
Bombus flavidus Eversmann, 1852
Bombus fragrans Pallas, 1771
Bombus gerstaeckeri Morawitz, 1881
Bombus haematurus Kriechbaumer, 1870
Bombus hortorum Linnaeus, 1758
Bombus humilis Illiger, 1806
Bombus hyperboreus Schoenherr, 1809
Bombus hypnorum Linnaeus, 1758
Bombus inexspectatus Tkalcu, 1963
Bombus jonellus Kirby, 1802
Bombus laesus Morawitz, 1875
Bombus lapidarius Linnaeus, 1758
Bombus lapponicus Fabricius, 1793
Bombus lucorum Linnaeus, 1761
Bombus magnus Vogt, 1911
Bombus maxillosus Klug, 1817
Bombus mendax Gerstaecker, 1869
Bombus mesomelas Gerstaecker, 1869
Bombus mlokosievitzii Radoszkowski, 1877
Bombus modestus Eversmann, 1852
Bombus monticola Smith, 1849
Bombus mucidus Gerstaecker, 1869
Bombus muscorum Linnaeus, 1758
Bombus norvegicus Sparre-Schneider, 1918
Bombus pascuorum Scopoli, 1763
Bombus perezi Schulthess-Rechburg, 1886
Bombus polaris Curtis, 1835
Bombus pomorum Panzer, 1805
Bombus pratorum Linnaeus, 1761
Bombus pyrenaeus Perez, 1879
Bombus quadricolor Lepeletier, 1832
Bombus ruderarius Müller, 1776
Bombus ruderatus Fabricius, 1775
Bombus rupestris Fabricius, 1793
Bombus schrencki Morawitz, 1881
Bombus semenoviellus Skorikov, 1910
Bombus serrisquama Morawitz, 1888
Bombus shaposhnikovi Skorikov, 1910
Bombus sichelii Radoszkowski, 1859
Bombus soroeensis Fabricius, 1777
Bombus subterraneus Linnaeus, 1758
Bombus sylvarum Linnaeus, 1758
Bombus sylvestris Lepeletier, 1832
Bombus terrestris Linnaeus, 1758
Bombus vestalis Geoffroy, 1785
Bombus veteranus Fabricius, 1793
Bombus vorticosus Gerstaecker, 1872
Bombus wurflenii Radoszkowski, 1859
Entre as especies que viven en Galicia está Bombus hortorum , o abellón das hortas, citada na mina de Meirama, que adoita construír os seus niños baixo o solo, onde viven até 120 individuos cunha raíña, que é a única que sobrevive ao inverno,[ 10] e Bombus pascuorum , citado en Bastavales, Brión .[Cómpre referencia ]
Bombus hypnorum
Bombus lapidarius
Bombus pascuorum
Bombus pratorum
Bombus subterraneus
Bombus terrestris
Bombus vestalis
Michener, C. D. (2007): The Bees of the World . 2ª ed. Baltimore, Mariland: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8573-0 .
Buchmann, Stephen L. & Nabhan, Gary Paul (1996): The forgotten pollinators . Island Press, Washington DC, Covelo, CA ISBN 1-5596-3353-0 .
O'Toole, Christopher & Raw, Anthony (1999): Bees of the world . Cassell Illustrated. ISBN 0-8160-5712-5 .